با فرا رسیدن فصل بهار و ایام نوروز، مزرعههای گندم و جو نیازمند توجه ویژهای برای پیشگیری و کنترل بیماریها هستند. رعایت به موقع اقدامات مدیریتی نه تنها به حفظ سلامت گیاه کمک میکند، بلکه عملکرد محصول را نیز به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
این مقاله براساس صحبتهای دکتر مجتبی اسکندری (متخصص بیماریشناسی گیاهی و مدیر فنی گروه شرکتهای اکیدا) تهیه شده و تلاش دارد نکات کلیدی برای کشاورزان در خصوص مدیریت بیماریهای گندم و جو در ایام نوروز را به زبان ساده و قابل فهم بیان کند.
بیماریهای مهم گندم
یکی از بیماریهای حساس گندم در این ایام زنگ گندم است. به محض مشاهده پاستولها یا جوشهای زرد روی برگها و با وجود شرایط آب و هوایی مساعد شامل هوای ابری، بارانی و دمای خنک بین ۱۵ تا ۲۰ درجه سلسیوس، کنترل شیمیایی باید بلافاصله آغاز شود.
انتخاب سموم باید به گونهای باشد که علاوه بر زنگ، بیماریهای دیگری مانند سپتوریوز و سفیدک پودری نیز کنترل شوند تا مدیریت بیماری جامع و مؤثر باشد.
بیماریهای مهم جو
در جو، بیماریهایی مانند لکه قهوهای توری، لکه معمولی، اسکالد و سفیدک پودری اهمیت بالایی دارند. استفاده از قارچکشهای ترکیبی تریازول همراه با تکرار سمپاشی، کنترل مناسبی فراهم میکند. اگر شرایط محیطی برای توسعه بیماری مناسب باشد و اقدام به کنترل نشود، برگهای جو به سرعت خالدار میشوند و کنترل در مراحل بعدی دشوار و کماثر خواهد بود.
بیماریهای مشترک گندم و جو
- لکه نواری باکتریایی: در این مورد توصیه میشود از کلاتهای مس استفاده شده و از سموم مسی قوی خودداری گردد.
- پوسیدگیهای ریشه و طوقه: این بیماریها معمولا از آغاز ساقه رفتن گیاهان ظاهر میشوند بنابراین شروع حفاظت ریشه با استفاده از ترکیبات بیولوژیک مانند ترکیب بیولوژیک بایوویتال در این زمان بسیار مؤثر است.
برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه ترکیب بیولوژیک بایوویتال میتوانید مطلب “ترکیب بیولوژیک بایوویتال؛ کنترل بیماریهای قارچی با باسیلوس سوبتیلیس” را مطالعه کنید.
نکات کلیدی برای سمپاشی
برای دستیابی به بهترین نتیجه در سمپاشی، رعایت نکات زیر حیاتی است:
- زمان سمپاشی: تعیین دقیق زمان سمپاشی، کلید موفقیت در کنترل بیماری است.
- نوع قارچکش: انتخاب قارچکش مناسب بر اساس نوع بیماری و شرایط مزرعه الزامی است.
- روش سمپاشی: استفاده از آب غیرسنگین با pH مناسب، سمپاش و نازل استاندارد به توزیع یکنواخت سم کمک میکند.
- تکرار سمپاشی: برای حفظ اثر سموم و جلوگیری از بازگشت بیماری، تکرار به موقع سمپاشی ضروری است.
- تعویض سموم: در صورت ادامه شرایط محیطی مناسب برای رشد بیماری، استفاده متناوب از سموم مختلف باعث جلوگیری از مقاومت بیماری میشود.
- ترکیب با آمینواسید: افزودن مقداری آمینواسید به محلول سمپاشی، تنش ناشی از بیماری و سمپاشی را کاهش داده و به سلامت گیاه کمک میکند.
با رعایت این نکات و اقدامات پیشگیرانه، کشاورزان میتوانند در ایام نوروز بیماریهای گندم و جو را بطور مؤثر مدیریت کرده و از کاهش عملکرد محصول جلوگیری کنند.
